Hiện nay trên thế giới đang có rất nhiều người có chỉ số thông minh rất cao, thậm chí là khó có thể phá bỏ chỉ số đó trong tương lai. Cụ thể, cùng đội ngũ Invert tìm hiểu ngay top 14 người có chỉ số IQ cao nhất thế giới dưới đây!
1. William James Sidis - Chỉ số IQ: 250-300
Cho đến thời điểm hiện tại, William James Sidis được xác định là người thông minh nhất thế giới với chỉ số IQ được xác định nằm trong khoảng từ 250 – 300. Ông sinh ngày 1/4/1898 tại New York trong gia đình tri thức và di cư người Ukraine gốc Do Thái, ông được truyền thông thế giới đặt kỳ vọng rất cao..
Từ nhỏ, William James Sidis đã được may mắn tiếp xúc với kho tàng kiến thức khổng lồ từ cha mẹ. Đến khi 5 tuổi, chàng trai trẻ đã có thể tự sử dụng thành thạo máy đánh chữ, học nhiều ngôn ngữ trên thế giới như Hy Lạp, Pháp, Đức, Do Thái, Nga và tiếng Latinh.
Chờ đến năm 11 tuổi, anh đã nhập học tại đại học danh tiếng. Tuy nhiên, ông lại không theo đuổi việc học mà chú tâm nhiều hơn đến việc chính trị quốc gia. Không may mắn thay, ông đã qua đời vào năm 46 tuổi vì đột quỵ.
Bố mẹ William đều rất thông minh và kỳ vọng nhiều ở con trai. Bố ông, Boris Sidis, là nhà tâm lý học nổi tiếng với nghiên cứu về thuật thôi miên và rối loạn tâm thần.
Mẹ ông, bà Sarah, là một trong số ít nữ bác sĩ có bằng y khoa vào thời điểm đó. Tuy nhiên, bà từ bỏ sự nghiệp để chuyên tâm giáo dục con trai. Đây có lẽ là khởi nguồn của mọi bất hạnh mà William gặp phải trong đời.
Thần đồng William James Sidis chịu sự giáo dục hà khắc từ nhỏ bởi bố mẹ ông không chỉ cần đứa con thông minh. Họ muốn đào tạo một thiên tài. Bà Sarah dành tất cả tiền tiết kiệm của gia đình để mua sách báo, trang thiết bị có thể khuyến khích tinh thần học hỏi cho con trai.
Ông Boris áp dụng những liệu pháp tâm lý học với con trai. Nhờ đó, William học chữ chỉ trong vòng vài tháng.
Cuộc đời của người được xem là có IQ cao nhất thế giới cho thấy chỉ số này không phải là yếu tố đảm bảo thành công. Ngược lại, danh "thần đồng" đẩy ông vào bất hạnh.
Năm 6 tuổi, ông bị từ chối cho học tại ĐH Harvard khi bị coi là chưa lớn về mặt cảm xúc. Nhưng đến năm ông 11 tuổi, ĐH Harvard cho phép ông vào học.
Đến khi trưởng thành, ông được cho là thành thạo đến hơn 40 ngôn ngữ.
Tuy thông minh nhưng cuộc sống của ông không được trọn vẹn. Sau khi tốt nghiệp ĐH năm 16 tuổi, William dạy toán ở ĐH Rice ở Houston (Mỹ), tuy nhiên vì còn trẻ và nổi tiếng quá sớm trong khi bản chất ông là người khép kín nên ông luôn cảm thấy không thỏa mãn.
Ông còn tham gia bạo động và có nhiều tư tưởng chính trị đối lập, đến nỗi gia đình bị quản thúc chặt chẽ. Điều này càng gây cho ông sự bất mãn, và khi càng chống đối, ông càng bị truyền thông chỉ trích là "vô dụng", "vô tích sự".
Cuối cùng, năm 1944, ông qua đời ở tuổi 46 trong cô độc.
![Thiên tài William James Sidis sở hữu chỉ số IQ cao nhất thế giới.](/media/uploads/uploads/2022/5/11212926-thien-tai.jpg)
2. Ainan Celeste Cawley - Chỉ số IQ: 263: Thần đồng ở Singapore trở thành sinh viên năm 8 tuổi
Ainan Celeste Cawley là người có chỉ số thông minh cao thứ 2 thế giới với chỉ số IQ tương ứng là 263. Cậu là người sinh năm 1999 ở Singapore và là người có trẻ tuổi nhất thuộc top 10 người có chỉ số thông minh nhất thế giới.
Ainan Celeste Cawley là con cả trong một gia đình có 3 anh em ở Singapore. Cha của Ainan là Valentine Cawley, một nhà văn, nhà vật lý người Anh. Mẹ cậu là Syahidah Osman Cawley, họa sĩ người Singapore, theo News Strait Times.
2 tuần tuổi, Ainan biết nói từ "nước" bằng tiếng Malay. Mỗi khi khát nước, cậu liên tục nói để gây chú ý với cha mẹ.
2 tháng tuổi, Ainan biết cách xem đồng hồ. 4 tháng tuổi, cậu bắt đầu tập bò và biết đi khi mới 6 tháng tuổi.
8 tháng tuổi, cậu bé biết chạy và có thể trèo ra khỏi cũi mà không cần đến sự hỗ trợ của người lớn.
Năm 7 tuổi, Ainan đậu kỳ thi O-level Hóa học, trở thành người trẻ nhất vượt qua kỳ thi này. Đây kì thi tốt nghiệp cấp 2 được Bộ Giáo dục Singapore và Hội đồng thi Đại học Cambridge đồng tổ chức.
Năm 8 tuổi, cậu đã có thể tham gia học với những bài giảng hóa học cấp cao tại Singapore. Ngoài trí thông minh, Ainan cũng có trí nhớ siêu phàm khi có thể nhớ được chuỗi 518 chữ số thập phân sau số Pi.
![Ainan Celeste Cawley vượt qua kỳ thi O-level Hóa học năm 7 tuổi.](/media/uploads/uploads/2022/5/11215221-ainan-celeste-cawley.jpg)
Ngày 14/9/2008, Ainan lập kỷ lục thế giới về khả năng ghi nhớ số pi. Cậu có thể nhớ được hơn 518 số sau 3,14. Đây là thành tích nhớ số pi cao nhất ở độ tuổi thiếu nhi. Thông thường, chỉ có thanh, thiếu niên mới có thể nhớ được số lượng nhiều như vậy.
Năm 2009, Ainan xuất hiện trong bộ phim tài liệu The World’s Cleverest Child and Me của Channel 4. Tại đây, cậu được giới thiệu là "đứa trẻ thông minh nhất thế giới".
Không chỉ mạnh ở lĩnh vực khoa học, Ainan Celeste Cawley còn có khả năng chơi piano, sáng tác nhạc, biên kịch.
Năm 2012, Ainan tham gia viết nhạc cho bộ phim kinh dị Reflection. Đây là tác phẩm của đạo diễn Ignas Versinskas, được công chiếu tại Liên hoan phim Quốc tế Vilnius năm 2013.
Năm 2013, cậu phát hành bản nhạc Renaissance để đóng góp cho album từ thiện Composers for Relief: Support the Philippines. Đây là hoạt động nhằm quyên góp cho các nạn nhân bị ảnh hưởng sau cơn bão Haiyan.
Năm 2010, gia đình Ainan chuyển đến Malaysia sinh sống. Cha mẹ cậu mong muốn con trai được tiếp nhận nền giáo dục tiên tiến, ít khắt khe hơn.
Nhờ sự hỗ trợ của Hiệp hội quốc gia dành cho trẻ tài năng của Malaysia, Ainan ghi danh vào trường tư thục HELP University College và trường tư thục Taylor's College.
Tại đây, cậu theo học chuyên ngành Khoa học, đồng thời mở rộng lĩnh vực nghiên cứu, từ lập trình máy tính, toán học đến sân khấu, hoạt hình.
Ngoài việc học, Ainan thử thách bản thân qua việc viết sách. Cậu bé ấp ủ dự định ra mắt hai cuốn sách, một trong số đó chứa những chi tiết phức tạp, khó đoán.
Sau nhiều năm nổi tiếng, Ainan vẫn chăm chỉ học tập, nghiên cứu, sáng tác nhạc. Đôi khi, chàng trai 21 tuổi chia sẻ những bản nhạc tự sáng tác lên mạng xã hội và nhận được nhiều lời khen ngợi.
Dù không phải là thiên tài xuất chúng như anh trai, hai em trai Fintan Nadym và Tiarnan Hasyl của Ainan vẫn nhận được nhiều lời tán dương vì thành tích học tập xuất sắc. Anh em nhà Cawley thường được gọi là "ba chàng lính ngự lâm".
![Ainan Celeste Cawley giảng bài tại trường Tiểu học Bukit Timah.](/media/uploads/uploads/2022/5/11215313-2.jpg)
3. Terence Tao - chỉ số IQ: 230
Là cái tên quen thuộc trong giới Toán học thế giới với IQ 230. Ông Terence Tao là một trong những người có IQ cao nhất trong lịch sử nhân loại.
Terence Tao là người Trung Quốc sinh năm 1975 trong gia đình người Australia gốc Hoa. Ngay từ khi còn nhỏ, Terence Tao đã được biết đến là thần đồng toán học với khả năng tính toán rất nhanh, kể cả các chương trình cao cấp.
Bố ông, Billy Tao, là bác sĩ nhi khoa. Mẹ ông là giáo viên từng tốt nghiệp hạng ưu ngành Toán và Vật lý từ ĐH Hong Kong.
Từ năm Terence hai tuổi, vợ chồng ông Tao đã biết con trai họ khác biệt với những đứa trẻ thông thường khi chứng kiến cậu dạy một đứa trẻ 5 tuổi đánh vần và thực hiện phép cộng.
![Marilyn Vos Savant (IQ - 228)](/media/uploads/uploads/2022/5/11213323-marilyn-vos-savant.jpg)
Trước đó, không ai dạy Terence về chữ số hay chữ cái. Thần đồng tự học tất cả thông qua việc xem chương trình truyền hình Sesame Street.
Chứng kiến trí tuệ của con, ông bà Tao quyết định gửi đứa bé 3 tuổi rưỡi tới trường học. Tuy nhiên, 6 tuần sau, họ cho con thôi học khi nhận thấy cậu chưa sẵn sàng cũng như các giáo viên không biết nên dạy cậu theo cách nào.
Lên 5 tuổi, Terence mới bắt đầu đi học trở lại như bạn bè cùng trang lứa. Nhờ sự sáng suốt của phụ huynh, thần đồng Toán học trưởng thành một cách bình thường, ngoại trừ việc cậu sở hữu trí tuệ siêu phàm so với những đứa trẻ khác.
Nhờ đó, chỉ 3 năm sau, cậu bé người Australia gốc Hoa theo học chương trình trung học phổ thông. Năm 9 tuổi, Terence bắt đầu tham gia các khóa học trình độ đại học.
Trong 3 năm tiếp theo, Terence Tao theo học đồng thời hai trường Trung học Blackwood và ĐH Flinders. Ông cũng là một trong hai đứa trẻ trong lịch sử của chương trình nghiên cứu tài năng đặc biệt của Johns Hopkins đạt trên 700 điểm kì thi Toán SAT (Tao được 760 điểm).
Năm 10 tuổi, Terence đại diện Australia tham dự kỳ thi Olympic Toán quốc tế và đoạt huy chương đồng. Một năm sau, ông giành huy chương bạc. Trong lần thứ 3 dự thi (năm 1988), thần đồng trở thành thí sinh trẻ nhất trong lịch sử giành huy chương vàng.
Năm 14 tuổi, Terence Tao chính thức theo học tại ĐH Flinders và tốt nghiệp với tấm bằng hạng ưu vào tháng 12/1991. Một năm sau, ông được cấp bằng thạc sĩ, đồng thời nhận học bổng Fulbright hệ sau đại học.
Năm 1996, ông nhận bằng tiến sĩ từ ĐH Princeton, Mỹ, và bắt đầu giảng dạy tại ĐH California. 4 năm sau, thần đồng ghi thêm dấu mốc quan trọng trong đời khi trở thành người trẻ nhất nhận danh hiệu giáo sư tại trường này.
Khác với nhiều thần đồng chịu sự lập trình sẵn trên chặng đường trở thành thiên tài, thần đồng người Australia có cuộc sống riêng bình dị, hạnh phúc. Ngoài Toán, ông dành thời gian cho gia đình. Vợ ông là kỹ sư tại Phòng thí nghiệm Động cơ Phản lực của NASA.
Công việc của hai người đều rất bận rộn nhưng họ vẫn dành thời gian cho hai đứa con và thỉnh thoảng mời đồng nghiệp về nhà ăn bữa cơm tự nấu. Nhờ đó, ông không chỉ nhận được sự kính trọng nhờ tài năng xuất chúng mà còn là vị giáo sư đáng mến trong mắt đồng nghiệp và học trò.
Năm 2006, khi Terence nhận giải Fields tương đương với giải Nobel về toán học, GS John Garnett, cựu trưởng khoa Toán ĐH California, dành những lời nhận xét tích cực về đồng sự.
“Terry (tên thân mật của Terence Tao) giống Mozart. Toán học như thể tự nhảy khỏi đầu cậu ấy. Đây thực sự là tài năng hiếm có của ngành Toán”, GS Garnett nói.
Tuy nhiên, vị cựu trưởng khoa nhấn mạnh thêm rằng Terence mang tài năng của Mozart nhưng có cuộc đời khác hẳn, ông được mọi người yêu thích.
Hiện nay, anh đã chuyển qua Los Angeles cùng vợ con và tiếp tục cống hiến cho toán học.
![Gia đình hạnh phúc của Terence.](/media/uploads/uploads/2022/5/11213618-gia-dinh.jpg)
4. Marilyn Vos Savant - Chỉ số IQ: 228
Bà Marilyn Vos Savant là người Mỹ sinh năm 1946 tại thành phố St. Louis, bang Missouri, Mỹ. Theo ghi nhận của Sách Kỷ lục Guiness cô là người có chỉ số thông minh cao thứ 4 thế giới với IQ 228. Điều này mang lại cho bà hào quang cũng như không ít rắc rối.
Bà mang họ Savant vì gia đình có truyền thống nam theo họ bố, nữ theo họ mẹ. Ngay từ khi còn nhỏ, Marilyn Vos Savant đã tham gia viết bài cho nhiều tờ báo của nhiều địa phương và được độc giả vô cùng yêu thích.
Từ nhỏ, bà đã rất thông minh và có niềm đam mê lớn với Toán, Khoa học. Năm 10 tuổi, "nhà bác học nhí" thực hiện hai bài kiểm tra IQ Stanford-Binet. Kết quả cho thấy Marilyn có trí tuệ tương đương người 22 tuổi 11 tháng. Với chỉ số 228, Marilyn là đứa trẻ có IQ cao nhất từ trước đến nay.
![Sở hữu IQ cao gấp đôi người bình thường nhưng Marilyn chưa từng tốt nghiệp đại học.](/media/uploads/uploads/2022/5/11214237-thien-tai-the-gioi-2022.jpg)
Tuy nhiên, thần đồng không hề ý thức được điều đó. “Lúc ấy, không ai nói gì với tôi cả. Tôi cứ tưởng đây là chỉ số thông thường mà nhiều người khác đạt được”, bà kể.
Bà vẫn dành phần lớn thời gian để làm việc trong hiệu giặt là của cha và kiếm thêm thu nhập bằng cách cộng tác với báo chí địa phương.
Đến năm 1986, cô đã lọt vào danh sách những người có chỉ số thông minh cao nhất thế giới, giữ danh hiệu Kỷ lục Guinness Thế giới về trí thông minh và giữ vững danh hiệu trong suốt 3 năm.
16 tuổi, Marilyn kết hôn trước khi theo học Cao đẳng Cộng đồng Meramec rồi chuyển sang theo đuổi ngành Triết học tại Đại học Washington ở St. Louis.
Song dù sở hữu IQ cao gấp đôi người bình thường, thần đồng người Mỹ chưa từng tốt nghiệp đại học. Bà bỏ học sau hai năm và bắt đầu gây dựng tài chính cho bản thân thông qua đầu tư và bất động sản.
Trong vòng 5 năm, bà tích cóp đủ để tự nuôi sống bản thân và chuyên tâm theo đuổi nghiệp viết lách. Bà viết tiểu thuyết, truyện ngắn, cộng tác với tạp chí, các trang báo chủ yếu về châm biếm chính trị.
Đến năm 1985, bà bất ngờ nổi tiếng khi Sách Kỷ lục Thế giới Guiness ghi nhận là người có IQ cao nhất hành tinh. Cái tên Marilym vos Savant trở thành tâm điểm của giới truyền thông.
Người ta biết đến bà với cuốn sách "Ask Marilyn" in trên tạp chí Parade từ năm 1986.
Bà là người đầu tiên được sách kỉ lục Guiness Thế giới công nhận là người có IQ cao nhất vào năm 1986 và giữ vững cho đến năm 1989.
![Thiên tài Marilyn Vos Savant sở hữu chỉ số IQ 228.](/media/uploads/uploads/2022/5/11214140-marilyn-vos-savant.jpg)
5. Christopher Hirata - chỉ số IQ: 225
Christopher Hirata đã bộc lộ tố chất thiên tài khi còn rất nhỏ, anh là người Mỹ gốc Nhật sinh năm 1983 có chỉ số IQ là 22.
Khi được 13 tuổi, anh đã khiến nhiều người thán phục khi đoạt huy chương vàng trong cuộc thi Olympic Vật lý Quốc tế, đánh dấu kỷ lục người trẻ tuổi nhất thế giới đạt huy chương vàng vật lý cho đến thời điểm này. Những năm tiếp theo, Christopher đã tham gia vào các dự án của tổ chức NASA, sau đó tốt nghiệp đại học Princeton từ khi 22 tuổi.
Năm 16 tuổi, Hirata bắt đầu làm việc trong chương trình chinh phục sao Hỏa của NASA. Anh lấy bằng tiến sĩ ở Đại học Princeton (Mỹ) năm 22 tuổi và hiện đang giảng dạy vật lý thiên văn ở Viện Công nghệ California (Mỹ).
![Christopher Hirata có chỉ số IQ 225 - Ảnh chụp màn hình Sulutimes](/media/uploads/uploads/2022/5/11220852-christopher-hirata.png)
6. Kim Ung-Yong - chỉ số IQ: 210
Kim Ung-Yong là từng thần đồng rất nổi tiếng ở Hàn Quốc, sinh năm 1963 và hiện nay đang có chỉ số IQ 210, từng được ghi tên vào sách kỷ lục Guinness thế giới là người có chỉ số IQ cao nhất.
Ngay từ khi 3 tuổi, Kim Ung-Yong đã có thể đọc được tiếng Anh, tiếng Hàn và tiếng Nhật. Ông cũng đã có thể làm thơ ngay từ khi mới chỉ 4 tuổi.
Tài năng của ông được thế giới biết đến và Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) đã mời Kim đến làm việc khi ông được 8 tuổi.
Hiện nay, ông đang làm trong lĩnh vực nghiên cứu giảng dạy tại trường đại học Quốc gia Chungbuk, Hàn Quốc.
7. Edith Stern - chỉ số IQ: 200
Edith Stern là một người Mỹ sinh năm 1952 với chỉ số IQ là 200. Không sinh ra trong gia đình trí thức hay giàu có nhưng Edith Stern vẫn có sự thông minh thiên bẩm và được người cha của mình phát hiện. Mặc dù gia đình cô rất nghèo nhưng cha cô vẫn tuyên bố rằng sẽ để cô được học tập và đào tạo con gái trở thành người hoàn hảo.
Với trí thông minh thiên bẩm cùng sự ủng hộ của cha, Edith Stern đã học xong trường Florida Atlantic ngay từ khi mới 12 tuổi và có thể tham gia giảng dạy toán học cấp Đại Học sau khi tốt nghiệp 3 năm. Cho đến nay, cô đã sở hữu đến 128 bằng sáng tạo được cấp bởi Mỹ.
8. Christopher Michael Langan - chỉ số IQ: 190 – 200
Thần đồng Christopher Michael Langan là người Mỹ sinh năm 1952 tại Californiam, được truyền thông gọi là “người đàn ông thông minh nhất ở Mỹ”. Ngay từ khi 6 tháng tuổi, ông đã thể hiện được khả năng thiên bẩm của mình bằng cách tập nói và bắt đầu tự học khi mới 3 tuổi. Chỉ số IQ hiện tại của California là 190 – 200. Ông cũng đã đóng góp cho khoa học thế giới một thành tích riêng với tên gọi “Mô hình nhân thức lý thuyết của vũ trụ”.
Ông phát triển một học thuyết gọi là “lý thuyết về mối quan hệ giữa tinh thần và thực tế”, còn được gọi với tên khác là “nhận thức lý thuyết mô hình vũ trụ” (CTMU). Sở thích của ông là tập tạ và làm các món đồ thủ công bằng tay, theo Daily Mail.
9. Garry Kasparov - chỉ số IQ: 194
Garry Kasparov là người Nga với chỉ số IQ là 194, ông được biết đến là người hùng cờ vua của Nga với khả năng đánh cờ vua rất giỏi, vượt xa khả năng của rất nhiều người. Garry Kasparov chính là cái tên giữ được số trận thắng cờ vua dài nhất lịch sử và là “bộ máy tính sông” khi tuyên chiến với cỗ máy tính chơi cờ với khả năng tính đến 1000 triệu nước đi trong mỗi giây.
Vào năm 22 tuổi, ông đã đã trở thành nhà vô địch cờ vua trẻ nhất thế giới sau khi đánh bại người vô địch lúc đó là Anatoly Karpov.
![Cựu vô địch cờ vua thế giới Garry Kasparov - Ảnh: Reuters](/media/uploads/uploads/2022/5/11220130-garry-kasparov-reuters.jpeg)
10. Mislav Predavec - Chỉ số IQ: 192
Predavec sinh năm 1967, là giáo sư toán học người Croatia. Ông là người sáng lập GenerIQ Society, tổ chức quy tụ những người thông minh nhất thế giới. Đồng thời, vị giáo sư cũng là doanh nhân và sở hữu một công ty của riêng mình.
![Giáo sư toán học người Croatia Mislav Predavec - Ảnh chụp màn hình Buzz Nigeria](/media/uploads/uploads/2022/5/11220516-mislav-predavec-anh-chup-buzz-nigeria.png)
11. Rick Rosner - Chỉ số IQ: 192
Một điều thú vị ở người đàn ông Mỹ 57 tuổi này là dù có chỉ số IQ cao ngất ngưỡng nhưng ông từng nhiều năm làm bảo vệ ở các quán bar. Nhiệm vụ của ông là tống khứ mấy gã say rượu quậy phá khỏi quán.
Sau đó, ông tham gia lĩnh vực sản xuất truyền hình Mỹ và gặt hái được nhiều thành công, chương trình được yêu thích nhất show truyền hình nổi tiếng CHiPs.
12. Mislav Predavec - chỉ số IQ: 190
Mislav Predavec hiện nay là một trong top 10 người thông minh nhất thế giới được cập nhật đến năm 2022. Hiện nay, Mislav Predavec đang đảm nhiệm vai trò là giáo sư toán học tại Mislav Predavec Croatia. Ông có niềm yêu thích đặc biệt với các khối Rubik và có khả năng tính toán cực cao.
13. Philip Emeagwali - Chỉ số IQ: 190
Emeagwali là một kỹ sư, nhà toán học, chuyên gia khoa học máy tính và địa chất học người Nigeria. Ông là một trong hai người đoạt giải Gordon Bell Prize vào năm 1989 vì đã kết nối thành công các siêu máy tính để phát hiện các mỏ dầu. Đây là giải thưởng danh giá của Viện Kỹ nghệ điện và điện tử Mỹ (IEEE).
14. Marilyn vos Savant - Chỉ số IQ: 190
Vào năm 1985, sách Kỷ lục thế giới Guinness đã ghi nhận cô có chỉ số IQ 190. Theo trang marilynvossavant.com, cô cũng là phụ nữ có chỉ số IQ cao nhất thế giới trong 5 năm sau đó. Trong một số bài kiểm tra, chỉ số IQ của Savant lên đến 228.
Cô khá nổi tiếng và phụ trách mục “Ask Marilyn” của tờ Parade Magazine. Độc giả có thể gửi các câu đố cho Marilyn để cô giúp giải đáp, theo Daily Mail.
Hy vọng với những thông tin này, bạn đọc đã biết được tên tuổi của top 10 người thông minh nhất thế giới cập nhật đến năm 2022.
Nguồn: Invert.vn
Gửi bình luận của bạn
(*) yêu cầu nhập
Bình luận (25)
# 12 Tháng Tám, 2022
hay
# 1 Tháng Ba, 2023
đúng thiếu tesla
# 18 Tháng Mười Hai, 2022
thiếu tesla